Tokatci Hikayeleri #1

Aslinda yazacagim bir sonraki yazinin dun biyolokum’un isyankar yazisindan aldigim feyzle, Sorunlu Ogrenci Profilleri #2 uzerine olacagini dusunuyordum. Kismet yeni bir seriye baslamakmis.  Tokatci hikayeleri serimize hos geldiniz!

Tokatci’yi bilir misiniz? Kemal Sunal’in guzel filmlerinden biridir, cocuklugumda otobus yolculugunda izlemistim ilk (nostalji!).  Dolandirici demek argoda, ingilizcesi scam(mer) olarak geciyor.  Ortalikta insanlarin safligini (salakligini saftronikligini demiyorum, normal safligini) firsat bellemis dolandiricilar o kadar cok ki.  Siradan bir insan olan benim bile karsima pek cok kez cikti degisik versiyonlari bu dolandiricilarin.  Burada benim veya tanidiklarimin basimizdan gecenleri yazayim da benzer durumlarla karsilasan olursa gozu acik olsun. Benim basima gelenlerde beraberce gulebiliriz de.

Tokatci hikayeleri serimizin ilk hikayesi Green Card (yani Amerika’da oturma ve calisma izni veren yesil kart) cekilisi ile ilgili.  Sabah bir arkadasimdan email geldi, hosbes eski gunlerden bahis vs. derken green card lotaryasina katildiklarindan bahsetmis. Gelen bir email uzerine “neden olmasin?” demis, emaili yollayan kurum araciligiyla basvurmak icin bilgilerini yollamis, ucretini odemis. Bir de “daha fotograf yollamam gerek” demis. Ha bu kurum eger GC cikarsa ucak bileti hediye ediyormus. Arti, baska bir Turk sirketi de telefon edip “basvuru yapmissiniz cikarsa islemlerinizi biz yapalim” diye telefon etmis.

“Eyvaah eyvah eyvah!” dedim.  Cekilisle GC verilmesi bayagi super bir sey. Amerika’da yasayip da bir GC’i olmadigi icin zorluk yasayanlara sorun.  Mesela akademik arastirmayla istigal edenler neredeyse butun arastirma fonlarina, burslara sadece vatandaslar ve yesil kartli yerlesiklerin basvurabildigini bilirler ve bu kategorilere girmiyorlarsa bol bol kufrediyorlardir.  Bence Amerika’da yasayan veya yasamayi dusunenler sansini denemeli. Diger basvuru yontemlerinde yillarca suren GC basvurulari lotarya cikarsa birkac ayda halloluyor.  Ama iste boyle bir firsati degerlendirmek isteyenleri yolmaya calisan firsatcilar da cok oluyor.

Birincisi, bu yesil kart basvurulari kesinlikle ucretsiz. Amerikan disisleri bakanligi web sayfasinda online bir form doldurup orada belirtilen sekilde fotograf yukleyerek yapiliyor.  Basvurular ekim sonu, kasim basi aciliyor, 1 ay kadar acik kaliyor.  Sonrasinda da biraz onceki linke giderseniz goreceginiz gibi “su anda basvurular kapatilmis durumda” falan diyor.  Yani arkadasim “daha fotograf yollayacagim” falan dediginde “nasil ya?” dedim ben.  Oyle basvuruyu onden yollayayim, fotografi sonradan yollayayim olmuyor ki!?  Ayrica .gov uzantili olmayan hicbir sayfaya guvenmemek gerekiyor, kesinlikle.  Ismi greencardlottery.com vs. olan hicbir yere tamah etmeyin. .gov olacak (hatta yukaridaki link olacak, o kadar basit).

Bu sirketler ne yapiyor? Bu basvuru formunda istenen bilgileri sizden alip basvuruyu kendileri yapiyorlar herhalde.  Ama yapip yapmadiklarini bilmeniz mumkun degil, cunku devletten kimseye “basvurdunuz, basvurunuzu aldik” diye bir onay gelmiyor.  Arkadasim basvurusunun yapildigini saniyor ama halbuki basvuru falan yapilmamis (fotografsiz olmuyor zira).  Parasini vermis ama en iyi ihtimalle 2010 yili cekilisine katilimi kacirmis, ve en kotusu bunun farkinda degil.

Bu sirketten arkadasi arayip konusmuslar ustelik, ne bileyim artik ne istiyorlarsa.  Ama basvuruyu yapacagiz diye aldiklari paranin otesinde kredi karti bilgileri, kimlik bilgileri vs. pesinde olmalari da mumkun. Goruldugu uzere, arkadasin bilgilerini baska bir sirketle paylasmislar bile, ki arkadasa “kazanirsaniz biz yapalim islemleri” diye telefonlar gelmeye baslamislar bile.  Kazanirsaniz yapilacak islemler cok kolay, hic gerek yok oyle araci sirketlere ve sairelere bu arada.

Ben arkadasin verdigi sirket ismini google’da bir aratmaya kalktim daha yazarken “…. scam” diye cikti. Cikan sonuclar da hep “amman haaa!” diyen turden.  Guvenmeyin, bir elinizi kaptirdiniz mi kolunuzu aliyorlar telefonlar emailler gelip duruyor, basvuru yaptiklari bile belli degil falan demisler.  Ah be arkadasim dedim, anlattim durumu.  En cok da basvuru yaptigini sanip hayaller kurarken ortada basvuru falan olmayisinin sebep olacagi hayal kirikligi icin uzuldum.

Simdi bu tur “scam”lere dusmemek icin dikkat edilecek seyler:

1. Email adresinize sizden habersiz/bilmediginiz yerlerden gelmis emaillere kesinlikle guvenmeyin.  Acmayin bile.  Actiysaniz emaildeki hicbir linke tiklamayin, asla cevap vermeyin.  Tiklamamaniz gereken linklerden biri de “unsubscribe” yani beni email listesinden cikarin linki.  Cevap verdiginiz, linke tikladiginiz anda email adresinizin kullanimda oldugu belli oluyor, sonra satiliyor ona buna.  Bu emaili kullandiginiz programin/email servisinin filtreleriyle spam olarak isaretleyin ve bir daha o adresten gelen emailler direk cope gitsin, gormeyin.

2. Oldu da adamlarla iletisime gectiniz, olayin farkina vardiginiz noktada iletisimi kesin, telefonlarina cevap vermeyin, israrla ararlarsa sizi “better business bureau”ya sikayet edecegim diye tehdit edin. Basvurumu yaptiginizi nerden bileyim falan diye sikistirabilirsiniz ama once proses hakkinda kendinizi bilgilendirmeniz lazim.  Kredi karti bilgisi verdiyseniz, kredi kartinizi/numarasini degistirmeyi dusunebilirsiniz.

3. Boyle sirketlerin web sayfalarini inceleyin.  Kayitli oldugu yer neresiymis, guvenli bir web sitesi mi vs. takip edin. Houston’da oldugunu soyleyip Guney Afrika’ya kayitli bir web sayfasina guvenmeyin! Web sitelerinde sirketi degerlendiren, sirket icin yorum/feedback yazanlara guvenmeyin. Aay superler sayelerinde Green card kazandim falan diyenlere inanmayin.  Bu tokatcilarin yalanci hesaplar acarak kendilerinin yazdigi seyler bunlar. Green Card cekilisine kimsenin mudahale etmesi mumkun degil, hicbir sirket sansinizi artiramaz, kazanacaginizi garantileyemez. Bu tur iddialar tamamen yalan, kacin hemen.

4. Kesinlikle google’da bir aratin sirketi.  Sirketler degisik isimler kullanabiliyor: atiyorum faturasinda bir isim, emailinde farkli isim kullaniyor (ki bu da bir “dikkat!” uyarisi aslen).  Bu isimleri aratin.  Cok buyuk ihtimalle sutten agzi yananlar internette bir yerlere bunun sikayetini yapmis olacaktir.  Amerika’da “better business bureau,” Turkiye’de “sikayetimvar.com” gibi web sayfalari bu sikayetleri degerlendiriyor.  Ayrica benim gibi basina gelenleri anlatanlar, ya da direk bu “scam”leri aciga cikarmak icin olusturulmus forumlar var.  Bunlari dikkate alin.

5. Her ne ise yapmak istediginiz sey, o konuda onceden bilgilenin.  Bunu demesi kolay, ama insan ihmal ediyor. Ben de bunu ihmal ettigim icin tongaya dustum itiraf edeyim ki (anlatacagim sonra iste #2, #3 devami var yani hikayelerin).   Elimizin altinda internet var ve bu bilgilere ulasmak cok kolay.  Atiyorum bir green card basvurusu nasil yapiliyor, bunu ogrenmek cok kolay.  Bunun masrafi neymis ogenebilirsiniz, o zaman (bedava oldugunu ogrenince) “ya niye ustune para vereyim bu kadar kolay 10 dakikalik is icin” diyebilirsiniz. Veya 1 aylik basvuru penceresi oldugunu bilirsniz kapandiginda hala “basvurunuzu yapicaz” diyenlere supheyle bakarsiniz.

6. Bilenlere sorun!  Ben artik -yedigim darbelerden olsa gerek ehhe- daha once o isi yaptirmis arkadaslara sorup onlardan referans aliyorum.  Kendim birilerini bulmaya calismiyorum asla.  Bu arkadasim da bu islere girismeden bana sorsaydi engellerdim onu, basvuru soyle yapiliyor derdim.  Biliyor benim bu isleri bildigimi, niye sormamis bilmiyorum. Keske sorsaymis.

7. Son olarak (simdilik), birileri size bedava X verecegini soyluyorsa (bu ornekte lotarya’yi kazanirsaniz bedava ucak bileti) kosarak kacin.  Amerika’da dogru olan bir sey varsa o da “There’s no free lunch” diye ozetlenen hicbir seyin bedava olmadigi ilkesi.  Kimse babasinin hayrina bedava bir sey vermiyor (istisnalar haric ama benim anlattigim tur islerde kesin dogru).  Adam senin basvurunu yollamiyor ki, cekilisi kazanamayacagin ve sana bilet vermek zorunda olmayacagi kesin. Oraya oyle bir yem atmak kolay tabii.  Ha diyelim aslinda basvuruyu yapiyorlar.  Basvuranlardan cok az bir kismi kazaniyor zaten.  Kazananlara bilet almasalar ne olacak?  Bence bilet falan yalan tabii.  Dedigim gibi “bedava/free/gratis” gibi laflari gorunce direk ters istikamette maksimum hizla kosuyoruz (ya da emaili direk cope yolluyoruz, browseri kapatip cache ve cookie’leri temizliyoruz!).

Simdilik bu kadar, aklima bir sey gelirse ekleyebilirim.  Bakmayin boyle bilmis bilmis sunu yap bunu yapma dedigime, aci tecrubelerle edinilmis bilgelik bunlar. Akilli olsam anlatacagim diger hikayelerdekileri yasamadan bu sonuclara vakif olurdum, her seferinde aklim basima geldiginde hissettigim kadar SUZME SALAK hissetme ve okuyanin gozunde de o imajla kalakalma pahasina yazarim birer birer.

Bir musibet ve bin nasihatin makus iliskisini siz bu yaziyi okuyunca bozmus olun diye umuyorum! Maksat kamu hizmeti 🙂

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s