Hepimiz Ermeniyiz (ne sandindi?)

Bizim ulkemizde bir sene oncesinden planlanmis bir cinayet islendikten sonra ilgili kisilerin “orgut mensubu” olduklari ispatlanamiyor ama yasal bir siyasi partinin siyaset akademisinde konusma yaptiginiz icin ya da birilerine dokunan bir kitap yazdiginiz icin “orgut mensubu” oldugunuz iddiasiyla iceri atilip mahkeme yuzu gormeden aylarinizi geciriyorsunuz, sonunda mensuplukla yirtarsaniz sukredin, elebasi da cikabilirsiniz zira.

5 yil once Hrant Dink gupegunduz ve sonradan anladigimizca goz gore gore oldurulmustu sokak ortasinda.  Hem katledilen kisinin kimligi ve dile getirmis olduklari (Ruh halimin guvercin tedirginligi), hem cinayetin kendisinin acimasizligi kan dondurucu ve soke ediciydi.  “Hepimiz Ermeniyiz” slogani o sok icinde insanlarin verdigi bir tepkiydi.  Cogu kisi icin o korumasiz insanin olumune engel olamamis, onu koruyamamis olmanin suclulugunu da icinde barindiriyordu  bence.  Bir Ermeni olarak, bir Ermeni oldugu icin omrunce yasadigi zorluklar ve yine bu yuzden karsi karsiya kaldigi hazin son ile bu elim olay sonrasinda empati yaparak uzuntu dindirme cabasiydi biraz da.

Bu slogandan o gun rahatsiz olanlar gibi bugun de rahatsiz olanlar var.  Twitter’da, sozlukte yazdiklari oyle sogutuyor ki beni insanliktan, bu insanlarin yasadigi ulkede nasil oluyor da “farkli” herhangi bir kimlikle hala varolunabiliniyor diye sasiriyorum.  Bu cinayete uzulmekten bile aciz bu insanlar en basit bir empati ifadesine bile nefret kusuyorlar.  Oysa farkinda degiller, aslinda gercekten  “hepimiz Ermeniyiz.”

Hepimiz ikinci sinif vatandasiz, hepimizin cani iki kurusluk, hepimizin ozgurlugu yalan, hepimizin maduriyetinde adalet terazisinin kefesi bizden olmayan yana agir basiyor, hepimizin basina her an bir is gelebilir, hepimizin “vatan haini, terorist, dusman” ilan edilebilmemiz cok cok kolay.  Turk ya da Sunni Musluman cogunluk ile ortak bir kimlige sahip olmak hic mi hic farketmiyor, hepimiz bal gibi Ermeniyiz, o ait oldugumuz cogunluk sipsak dislayip otekilestirebiliyor, sirtini donebiliyor bize cunku, sadece bir bahaneye bakiyor, bahaneler de oyle cok ki.  Gercek Ermeni olmaktan daha bile kotu aslinda bu hal, cunku Turkiye’de Ermeni veya baska bir “oteki” isen, hayatin boyunca alisiyorsundur bu zor hallere, ogreniyorsundur onunla yasamayi.  Kendini cogunluktan zannederken birden azinlik oluverenler ise buyuk saskinlik yasiyorlar.  Iste bu yuzden, burada insaniyet gorevimi yerine getirerek uyariyorum herkesi: hepimiz Ermeniyiz, en bir Turk en bir Musluman olanimiz bile Ermeniyiz.

Saf Hulya Kocyigit karakterlerini aratmaz bir sekilde “Ama nasil olur?” diye soranlar olabilir.  Ozetle cevabim: demokratik prensiplere daha tam sahip cikilamamisken adalet ve yargi sisteminin yavastan cokuyor olmasi yuzunden olur olur, bal gibi olur, oluyor da.  Son zamanlarda yargidan cikan kararlar (veya bir turlu cikamayanlar) nasil vicdanimizi rahatsiz ediyor bir dusunun.  N.Ç. davasini dusunun, KCK, Ergenekon ve alt davalarinin nasil amacindan sapip alakali alakasiz insanlari hedef alip yildirma ve sindirme amacli operasyonlara donustugunu dusunun.  Yakin bir zamanda genelkurmay baskanligi yapmis bir generalin bile teror orgutu mensuplugundan tutuklandigini gorduk, generallerin bile o “dokunulmazligi” kalmadi, siz neyinize guveniyorsunuz?  Polisle, savciyla hic isi olmamisken, eglenmek icin girdigi eksi sozluk’te yazdigi entryler yuzunden kapisina polis dayanan, ifade vermek zorunda kalan, ve en az biri mahkemeye sevkedilen gencler var (yazilan entryleri okursaniz iyice isyan  edersiniz “Ne alaka ya?” diye).  Adaletsizlik arttikca, hepimiz “oteki” oluyoruz, en ufak bahane yetiyor.  Adaletsizlik arttikca hicbirimiz “dokunulmaz” degiliz, hicbirimiz aksi ispatlanana kadar masum degiliz.  Hepimiz bir haltlar yemisizdir, bizi iceri tikip aylarca tasi sikip suyunu cikarircasina delil ureterek binlerce sayfa iddianame hazirlayip o haltlari yedigimizi cumle aleme ilan ediyorlar.  En az bizim kadar “dokunulabilir” olan bir suru insan da “devlet iceri aldiysa, vardir bir bildigi, ates olmayan yerden duman cikmaz” diye vicdanlarinda bizi suclu beller hemen zaten, mahkeme karari veya iddianame beklemeden.  En cok da onlara diyorum, siz de Ermenisiniz, uyanin.

Turkiye bir korku imparatorlugu haline geldi, farkinda olmayanlar da yavas yavas farkina varirlar diye umuyorum.  Ucu yavas yavas daha fazla kisiye dokundukca varirlar herhalde.  Ben -ki Turkiye’de bile yasamiyorum- son Turkiye ziyaretimde aci bir sekilde farkettim, o kudretli ellerin yakama yapismasina cok az kaldigini hissettim cunku. Cok detay veremeyecegim ama bana olan akademik arastirmam icin gittigim yerlerin meshur davalarimizdan biri bunyesinde teker teker polis tarafindan basilmis olmasi.  Sirf gittigim yerlere gittigim, konustugum insanlarla konustugum icin bahane arayanlarin eline bahane vermis oluyorum.  Devletin “suclu/terorist orgutcu” olarak belledigi kisilerle en ufak bir iletisiminiz dahi yaftaliyor sizi zira.  Ben de yaftalandim bilim ugruna.  Amerika’ya donusumden onceki iki gunu endise icinde gecirdim, her an kapimiza dayanacaklar, bilgisayarima, gorusme kayitlarima el koyacaklar diye korktum.  Telefonum dinleniyor mudur diye dusundum.  Sonunda pasaport kontrolunu gecince ve hele de ucagim kalktiginda “oh, yirttik” dedim.

O kudretli ellere karsi ne kadar gucsuz, savunmasiz ve caresiz oldugumu iyice idrak edince, “ben gercekten Ermeni’ymisim” dedim, “hepimiz gercekten Ermeni’ymisiz.  Ermeni, Kurt, LGBT, Musevi’ymisiz, en cogunlukken bile azinlikmisiz, otekiymisiz.  Turkiye’de bir Ermeni kadar korumasiz ve savunmasizmisiz.”  Donusumden once, o endise icinde, etrafimdakilere “Amerikan vatandasligina basvurma hakkim olacak yakinda, basvuracagim, Turkiye’ye bir dahaki gelisimde Amerikan vatandasi olacagim buyuk ihtimalle, bana dokunmadan iki kere dusunurler artik” diye saka yapiyordum.  Sonra dusundum de, saka maka degil, gercek hissiyatim bu; ne acinacak bir hal, ne kadar zavalli.  Icine dogdugun, vatandasi oldugun devletinden korunmak icin sonradan vatandasi oldugun bir devletten medet umuyorsun.  O ikinci vatandaslik sana bir nebze “dokunulmaz”lik kazandirir diye umuyorsun.  Rezalete bak!

Ey, burayi okuyan sevgili okur!  “Hepimiz Ermeniyiz” lafina tepkisi “Estagfurullah!” olanlardan olsan bile seni uyarmak isterim: bal gibi de Ermeni’sin, damarlarinda akan asil kanda muhtac oldugun kudret mevcut olabilir ama o kudretin esamesi okunmuyor devlet elindeyken; bu demokrasi ve adalet kitliginda senin haksizliga ugrama ihtimalin de bir Ermeni, bir “oteki” kadar.  Dokunulabilirsin, korumasizsin, caresizsin, en az Hrant Dink kadar guvercinsin, ve bunun tedirginligini hissetmiyorsan da bir an once uyanmalisin!

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s