Bebekliysen biraz engellisin dogrusu

Bebekle yolculuga ciktigimizda evden uzakta gecirdigimiz birkac gunun cogu ortaliklarda dolanarak gecti.  Bu vesileyle bir bebekle hareket kabiliyetimizin nasil degistigini de birinci elden gormus olduk.  Bu yazida biraz bebeyle gezentiliklerin inceliklerinden bahsedecegim.

Kuzumuzla devamli eve kapali kalmadik burada, arada disari ciktigimiz ettigimiz oluyordu ama asil “Olmadi hemen eve doneriz!” seceneginin olmadigi zaman farkettim bebekle disarida olmanin zorluk ve kolayliklarini.
Bir bebekle iki mecburiyetiniz var: 1. Bebek arabasini yurutecek kaldirim/indirim (o ne demek asagida!) 2. Bebek alti degistirecek bir yuzey.  Burada bebeginizi her ortamda emzirebilecek/doyurabilecek bir genislige kavustugunuzu varsayiyorum.  Eger “Ay utanirim, insan icinde emziremem”cilerdenseniz 3. olarak bir emzirme odasi lazim size.  Turkiye’de durum nasil tam bilemiyorum.  Gecen yaz 4 aylik bebegi ile bir ogleden sonra gecirdigimiz arkadasin deneyimine ortak olmustum, oradan yola cikarak soyleyebilirim ki 1. yollar, kaldirimlar normal yayaya uygun degil ki bebek arabasina uygun olsun, 2. Bebe alti degistirmek bazi yerlerde cok kolay bazi yerlerde cok zor -yeni AVM’ler pek lukus, alt degistirmeyi birak emzirme odalari olanlar bile var ama x restoraninin veya y kafesinin tuvaletinde alt degistirme masasi bulamama ihtimali cok yuksek.
Amerika cok cocuk meraklisi bir ulke oldugu icin cocuklular icin pek cok kolaylik ve oncelik saglaniyor.  Bu gezimizde farkettim ki cocuklularin faydalandigi kolayliklarin cogu aslinda engelliler icin de saglanmis, yani cocuklular ve engelliler ayni sepete giriyor.  Bu indirim dedigim sey yaya gecitlerinde karsidan karsiya gecilecek yerlerde kaldirimin egimle yol ile ayni seviyeye getirildigi yerler.  Bunlar tekerlekli sandalyeler icin oldugu kadar cocuk arabalari icin de kolaylik.  Bazi tuvaletlerde bebek degistirme icin kullanilan acilir kapanir masalar engelliler icin ayrilmis daha buyuk tuvalet kabininde oluyor.  Cogu tuvalette bu masalardan oluyor bir yerde, erkekler tuvaletlerinde de oluyormus (bir iki istisna haric, kocambey gicik oluyor alt degistirmeye gidip eli bos -yani kizin alti pis- geri donunce).
Ben hamileyken hep dusunurdum, havaalanlarinda ozellikle.  Cocugun oldugunda nasil tuvalete gideceksin?  Cocugu tuvalet kabininin onunde mi birakacaksin, arabasini birakip cocugu kucagina alip mi iseyeceksin?  Simdi farkediyorum ki cozum yine engelli kabininde.  Bu kabinler tekerlekli sandalye girebilecek kadar genis oldugundan cocuk arabasini iceri sokup bir kenarina parketmek de mumkun oluyor. Bunu farkedeli beri de sunu dusunur oldum: bu kabinler engelliler icin de biz cocuklular da nemalaniyor muyuz? Yoksa hem engelliler hem cocuklar icin mi yapilmis?  Mesela diyelim tuvalete girdik, kabine yoneldik, baktik karsidan bir engelli geliyor ayni kabine yonelmis (genelde 1 kabin oluyor boyle).  Kimin onceligi vardir?  Ben oyle bir durumda olsam -cok feci bir sonuc yaratacak asiri istisnai durumlar, sıkışmışlıklar haricinde onceligi engelli kisiye veririm. Belki o da “Benim isim uzun surer, siz girip cikiverin” der kim bilir? Herkes anlayisli olursa sorun olmaz herhalde.
Anlayis ve iletisim, pek cok soruna cozum olabilir herhalde.  Ama bu gezimizde yasadigim bir olay hala aklima geldikce beni uzuyor, karsimdaki kisi belki alinganlikla asiri bir tepki verdi benim niyetimi anlamaya calismadan, donakaldim.  Oyle bir deneyimi bir daha yasamak istemem, anlatayim da siz de ogrenin ne oldu.  Kuzumu arabasina koyup gezmeye ciktim bir gun, kocambeyin isi vardi, ikimiz basbasaydik.  Kaldigimiz yere yakin bir arkeoloji muzesi vardi, hem bana ilginc olur hem bebekle gezmek onun icin rahat olur (disarisi sicakti) dedim.  Gittik, muzeye daha girerken engelli girisini kullandik, diger girislere merdivenli cikislar vardi cunku.  Sonra muze kafesinde bir oglen atistirmasi yaptim, aheste aheste 3. kattan asagi katlara dogru gezecegim bir plani uygulamaya koydum.  Muzenin galerileri genelde lostu, bizimki mumyalara bakarken uyuyakaldi.  Sonra bir ara en alt kattaki tuvalete indim, tek engelli tuvaleti orasiydi ve tek alt degistirme masasi da o tuvaletteydi.  Altini degistirirken farkettim ki tuvaletin kapisinin tam karsisina yapmislar alt degistirme masasini ve durdugun pozisyonda kapi ile bebegin arasina girmiyorsun, paravan olmuyorsun.  Kapi da tam muze dukkaninin dibinde, yogun trafik var.  Rahatsiz oldum, bu kapiyi kapatsaymisim dedim.  Altina bir takoz koymuslar, acik duruyordu kapi.
Simdi diyeceksiniz ki aman cok mu degerli 4 aylik kizinin kici?  Valla bu memlekette pedofil ve sapik cok, mesele kizimin kici degil, etraftakiler.  Cocugun altini degistirirken niye seyirlik olalim yani?  Masanin yeri ve pozisyonu cok faul, kapi kapali olsa bir derece.  Neyse, dolastik yine sonra, hatta emzirecek kuytu kose ararken bir gorevli ne istedigimi sorup ogrenince ilkyardim odasini acti bize, orada rahat rahat emdik.  Tabii mide dolunca beklenen oldu ve alttan ciiirt doldurdu bizimki.  Hemen yine tuvalete yoneldik, kakali bezi degistirmek icin.  Bu sefer kapiyi kapatayim dedim kendime, isim bitip cikarken acik birakirim yine de dedim.  Iceri girdim, arabayi masanin oraya dogru itip kapinin altindaki takozu kenara itip kapiyi kapattim.  Kapi arkamda kapanirken geri doner donmez de bana dogru gelen “walker” denen yurutecle yuruyen yaslica bir kadini gordum.  Durumunu anladim, hemen onunden cekilip kapiyi acmaya yeltenecektim ki kadin basladi saydirmaya.  O kapinin acik olmasinin bir sebebi var da, o kapi benim gibi yurutecle yuruyenler icin acik da, dir dir dir, bir araba laf saydi, azarladi.  Ben -afedersiniz- bok gibi kalakaldim, agzimi acip bir sey diyemedim.  Donakaldim, kapiyi acacaktim, acmaya yonelemedim.  Bir kadin ellerini kurutuyordu, olayi tam anlamadi da, “sizin yerinizde olmadim ama sizin yerinizde oldum” dedi (engelli olmamis ama bebek arabali olmus yani).  Kapiyi acti, kadin gitti, ben de resmen aglamakli “Acacaktim ben kapiyi, bebegin altini degistirirken biraz gizlilik (privacy) istemistim sadece” dedim.  Kadin da “tabii haklisin” dedi, kapiyi kapatti giderken.  Ben de feci bozulmus bir moralle isimi hallettim, kapiyi takozla acik biraktim ve ciktim.  Sonra daha fazla muzede dolasasim gelmedi, asabim bozuldu dusundukce olayi, geri gittim kaldigimiz yere.
Sanirim bu olayda beni en cok rahatsiz eden sey kadinin anlayissizligiydi, anlayissizliktan da ote bu anlayissizligi sirf engelli oldugu icin kendine hak gormesiydi.  Kapinin acik kalmasi icin gecerli sebebi var, ama benim kapatma isteme sebebimi hic sorgulamadi.  Bu arada ben bebek arabasi ile kapali kapilari geri geri giderek acabiliyorum.  Tekerlekli sandalyedeki birisi icin bu mumkun degil tabii ama bu yurutecli teyze bu yontemle kapiyi gayet de acabilirdi.  Bunu bir kenara birak, benden rica minnet yapmasina bile gerek yoktu kapiyi actirmak icin, onu gordugum gibi kapiyi akil ettim ben zaten, bana saydirmasaydi ona kapiyi acacaktim.
Iste boyle durumlarda yukarida sordugum sorunun cevabi onemli oluyor.  Binalarda, yollarda, araclarda saglanmis kolayliklar engelliler icin de biz onlara saglanan kolayliklardan mi faydalaniyoruz bebekliler olarak yoksa bu kolayliklar engelliler VE bebekliler VE ihtiyac duyabilecek digerleri icin mi?  Bu kolayliklardan faydalanirken birisinin onceligi var mi?  Bu kadinin hakkina tecavuz ediyormusum gibi saydirmasi hic hosuma gitmedi, otomatikman kendini “entitled”/hakeder olarak konumlandirmasi hic hosuma gitmedi.  Bir bebekle ve bebek arabasiyla insan ister istemez biraz “engelli” oluyor zira, hareketleri cok kisitlaniyor.  Sokaklarda, binalarda, toplutasimda dusunecegi, dert edecegi ekstra seyler oluyor.  Tamam gecici bir donem ve fiziksel/caresiz bir engel degil ama yine de engellilerin dertlerini en iyi anladigim, onlarin ihtiyaclarina daha bir duyarli olmaya basladigim bir donemde engelli birisinden zilgit yemek “Boyle anlayissiz insana ne anlayisi gosterecegim, engelli diye kaba olma hakki mi var yani?” dedirtti.
Bu yaziyi yazmak ne zamandir akimdaydi, basini gecenlerde yazip gerisini getirememistim.  Bir sonraki yazida kisa kisa guncellemeler gecmeyi dusunuyorum. Hem kuzucugun hareket ve rutinlerinde, hem bizim hayatimizda buyuk degisiklikler oluyor cunku.  Her sey pek hizli gelisiyor su siralar! Bu sefer fotograf yok, ciao der kacarim.
Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s