Gece Emmelerini Nasil Kestik? -II. Bolum

Bir onceki yazida yakin zamana kadar yasadigimiz uyku sorunlarini ve artik nasil sabrimizin sinirlarina geldigimizi yazmistim.  Bu yaziyi bir hafta once yaziyor olsaydim bayagi bir zafer edasiyla “kestik gece emmelerini, arada cozduk bu uyku isini!” modunda yaziyor olurdum.  Su anda hala gece emzirmemekle beraber uykuda bir kotulesme donemi yasiyoruz son azilar gelmekte oldugu ve oncekilerde oldugu gibi uykusuna kotu etki ettigi icin (Bababey bu sabah yeni disi gordugunu soyledi ama ben agzini gorebilecek kadar acik yakalayamiyorum, elimle de yoklayamiyorum koparircasina isiriyor cunku).  Bu gecici donemden sonra uykulari giderek daha iyi olacak, buna inaniyorum.  Bu yazida basta gece emmelerini kesmek olmak uzere ne gibi degisiklikler yaptik onlari anlatacagim.

Turkiye’ye gitmeden once “bir seyler yapmaliyiz” diye konusmustuk ve bu “seyler”in basinda gece emmelerini kesmek geliyordu.  Saat basi emmek istiyordu, ille meme diye yirtiniyordu, emzik kesmiyordu.  Ben bu gece emmelerinin etkisiyle bayagi kilo vermeye basladim (ayni donemde hareketlenmis bebenin pesinden kosturmak da var o ayri) ve sabahlari uyandigimda evde mutlaka bulundurdugumuz mini brownie veya kurabiyelere daliyordum, oyle sömürüyordu gece boyu zilli beni (normalde tatli cok sevmem ve aramam).  Ama emmeyi tak diye “Hadi artik meme yok, istersen agla, artik yalniz, kendi kendine uyuyacaksin” biraktiramayacagimizi biliyordum.  Bir plan yaptim, kocambey de tamam dedi.

Turkiye’deyken mecburen beraber uyudugumuzu soylemistim.  Bu mecburi duzen aslinda iyi oldu birkac acidan.  Zaten kopek disleri yuzunden uyku sorunu yasadi o donemde, beraber yatmak o zor geceleri ikimiz icin de daha katlanilir yapti.  Onun disinda, emzirme koltuguna veda etmis olduk: yataga oturup kucagimda emziriyordum, uyuduktan sonra yanima yatiriveriyordum.  Gece uyandiginda beni elinin altinda bulmasi gunden gune onu da rahatlatti sanirim; evde uyanir uyanmaz ayaga kalkip aglamaya baslayan bizdik giderek donup emip kicini donup uyumaya devam eder oldu. Kendini teskin etmeyi de ogrenmeye basladi, aksamlari kucagimda emerken yataga yatmak istedigini belli ediyordu, yanima yatirip emzirirken bir noktada memeyi cekip emzik veriyordum, protesto etmeden alip biraz o yana bu yana donup sonra bana kicini duvara dayadigimiz yastiga yuzunu donup yastigi minciklayarak uykuya dalar olmustu.  Bunlar gecis donemi icin cok iyi gelismelerdi.

Istanbul’da emziren anneler email grubunda (bu yastaki cocuklarda) ise yaradigini okudugum telkin yontemini de kullandim bol bol.  Bunu yapan anneler bir sure cocuga “memeler artik uyuyacak, sut yapacak, gunduz istedigin kadar emeceksin” diye islemisler gunduzleri.  Birakma zamani gelince cocuk ne olup bittigini anladigi icin gecis sorunsuz olmus.  Ben bunu Dr. Harvey Karp’in “Happiest Toddler on the Block” kitabindaki bazi yontemlerle destekledim.  Kitabi okuyanlar bilecektir, fisildama diye bir yontem var, onu uyguladim mesela.  Gun icinde en az bir defa oyuncaklariyla, parmak kuklalariyla bu konuyu konusturdum, Karp’in toddlerese dedigi bebek konusmasi stili ile tabii.  Ona “bak kizim memeler artik uyuyacak” diye vaaz vermek yerine “Merhaba aslan kardes! Nasilsin?” “Merhaba geyik kardes! Iyiyim, sen nasilsin?” “Iyiyim ne olsun.  Ya sen seyi duydun mu?” “Neyi? Neyi?” “Memeler artik gece uyuyacakmis!” “Aaa, niye ki?” “Derya ve annesi Amerika’ya evlerine donunce memeler gece uyuyup sut yapacaklarmis” “Peki Derya gece sut emmeyecek mi hic?” “Emmeyecek, o da memeler gibi uyuyacak” “Aaa, ne guzel.  Peki ne zaman emecek sut?” “Gunduuuuz, gunes dogdugu zaman istedigi zaman istedigi kadar sut!” “Cok guzelmis yaa! Gunes batinca memeler de Derya da uyuyacak, gunes dogunca istedigi kadar sut!” (Burada “Amerika’ya donunce” vurgusu onemli, yani cocuga bir zaman vermek iyi oluyor beklentilerini ayarlamasi acisindan ve bu zaman iki gun sonra olmamali! Ve gece emmelerini kesmek bir ceza degil mesajini vermek icin gunduz istedigi kadar sut icebilecegini anlatmak gerekiyor ve vakti gelince gercekten bu sozun arkasinda durmak lazim.). 1 yasina girdikten sonra (8. mental leap sonrasi???) cin gibi oluyorlar, her bir seyden anliyorlar, hic yabana atmayin.

Gece uykudan uyandiginda terkedilmislik hissini azaltip yavas yavas self soothing’e gectik, telkinle artik gece emmeyecegi mesajini kafaya yerlestirdik.  Uygulamaya gecmeden onceki diger bir degisiklik karyolayi yoketmek oldu.  Karyola ile onun uyku deneyimi de, benim bebek uyutma deneyimim de hic olumlu degil.  Cocuk yatagi icin de henuz kucuk.  Biz de bir full yatak alip attik yere, montessori yatagi oldu.  Odayi da bosaltip bayagi babyproof ettik, kalkip dolassa da kafa goz yarmaz.  Simdiki aklim olsa kesinlikle bastan, ta park yataktan karyolaya gectigimizde montessori yatagi yapardim, o karyola cok yanlis bir uyku araci olmus.

Eve geri dondugumuzde ilk uc gun bizim yatakta, bizimle yatti, jet lagi hepimiz daha kolay atlatalim diye.  Bu arada telkinlere devam ettik ve uyku rutinimizi pekistirdik.  Onceden rutinimiz yoktu dogrusu, alt degistir, pijama giy, em uyu.  Artik her aksam aksam yemegi yeniyor, yukari cikip banyo yapiliyor.  Her aksam banyo kulfetli bir is aslinda, hala tek basima banyo yaptiramadigim da dusunulurse (canavar durmuyor ki!). Ama dogrusu sicak, sakin, mutlu bir banyo cocugu “uyku modu”na sokmakta bire bir rutin parcasi olarak.  Yeni yataginda ilk uyudugu gece memesiz uyudugu ilk gece oldu.  O yataginda emerek uyuma deneyimi yasamasin istedim, o yuzden o birkac gun bizim yatakta yattik, bilmiyorum bir sey farketti mi.

Ilk gece yine aksam yemegi, banyo, alt baglama, pijama giyme, biraz meme emme, dis fircalama, duvardaki baliklara iyi geceler deme, white noise acma seklindeki rutinimizi yaptik ve ben optum, kokladim, “Simdi memeler uyuyacak, yarin sabah uyaninca gel, istedigin kadar sut em, bekleyecegim”  deyip ciktim.  Orada iki salakligimiz oldu: Birincisi, ben cikinca afedersiniz tuvalete gittim, ben oradayken bababey de “aa kitabimiz obur odada kalmis” diye kizcagizi odasinda birakip kitabi almaya gitti.  Cocuk belki 30 sn. yalniz kaldi ama birden herkes nereye gitti diye kapisinda aglamaya basladi, bu deneyimi sabote edebilecek gereksiz bir endise ile basladi uykuya gecis.  Sonra ben iceride elimde monitor olanlari izlerken bizimki memmmem memmem diye aglamaya basladi, sonra anneaaaa anneaaa diye kapisini (gate seklinde engel, arada kapi yok aslinda) sallamaya basladi.  Oradaki salaklik bababey’e (ve bunu onceden ongorup onu uyarmayan bana) ait. Cocuk aglarken o yatakta yatmis “Gel kizim, gel uyuyalim” diyordu.  Benim icim parcalansa da yanina gitmedim, gitsem olay biterdi cunku.  Ama bir noktada artik monitorun mikrofonunu kullanip “Gidip sarilsana cocuga!” dedim.  Sonrasinda kucakta biraz daha agladi, emzik almayi kabul etti ve sonunda babasinin kollarinda uyuyakaldi.  Bu ilk geceki aglama 20-25 dakika surdu, ama babasi yanindaydi, baska turlu bir aglamayi kabul edemedigim icin aglatmali yontem (CIO) uygulamadigimizi yazmistim. Ikinci gece ve sonrasinda aglama, meme isterim diye tutturma olmadi (bir istisna haric, asagida).  Ilk bir iki gece, bababey butun uyku periyodunu onun yaninda yatarak gecirdi, sonra onu uyutup cikti ve o uyanirsa pispislamaya gitti.  Ama kendi uykusu gelince yataginda degil onun yaninda yatiyor hala.  Bir sonraki adim -sanirim bu azilar gectikten sonra olmak zorunda- babayi kendi yatagina kavusturmak.  Yer yatagi ve buyuk yatak oldugu icin rahat uyuyorlar su anda neyse ki.  Bababeyi kendi yatagina kavustururken bir “lovey/uyku arkadasi” edindirmemiz gerekiyor sanirim, ben bu ise ciddi egileyim bu disler cikadururken bari.

Ilk gece normalde uyandigi gibi uyandi. Ben bekliyordum ki meme bulamayinca ortaligi yikacak.  Maksimum iki dakika agladi, babasi sarilip uyuttu emzikle.  Sonraki gece -baktim bana ihtiyac yok, kendileri idare ediyorlar- tikaclarimi taktim, hunharca uyudum.  15 aydan uzun suredir ilk 8 saatten fazla deliksiz uykumdu, oh cok guzeldi.  Bicir o gece sadece 1-2 kez uyanmis ve hemen geri uyuyabilmis.  Rutinden sonra uyurken cok mizmizlanmiyor, gece 11-12 gibi bir uyaniyor ve normalde geri uyuyor rahat.  Ondan sonra pek uyanmaz olmustu, son birkac gun degisti bu.

Su anda gece uykusu olayi uykudan once emzirip “iyi geceler, yarin gunes dogunca gorusuruz” dedigim  zaman bitiyor benim icin, gerisi hep babasi.  Uyanirsa da o kosuyor.  Bir aksam is yemegi vardi.  Aksam banyo vs. beraber yaptirdik, hatta erken yaptik bunlari, belki babasi gitmesi gereken saate kadar uyutabilir diye.  Uyuyamadi, bababey cikmak zorundaydi, ben devreye girdim.  Beni gorunce hemen meme istedi tabii.  Memeler uyuyor annecim dedim, emzik vermek istedim, basladi ortaligi yikmaya.  CIyak ciyak.  Sarildim, konustum, o arada hep emzik vermeye calistim.  Agladi agladi, bir 5 belki 10 dakika sonra bakti meme gelmiyor, aldi emzigi.  Emzigi aldiktan sonra aglamasi durdu ama uyumakta zorlandi.  Babasiyla kolay uyuyor, benimleyken yattigi yerde don don, kalkip obur tarafa yat, olmadi ustume yat.  Ugrasti ugrasti sonra daldi gitti.

Bu arada gunduz uykularinin onemini vurgulamak isterim.  Bizimki gunduz 11-11:30 gibi uyuyor ve genelde iki saat uyur (geceleri iyi uyuyamadigi su gunlerde 3 saati bulmaya basladi gunduz uykusu ama 3 saati gecirtmiyorum).  Gunduz uykularini bizim yatakta uyuyor, emerek uyuyor (Istanbul’da oldugu gibi kucagimda emerken dalar gibi olunca yanima yatiriyorum ve saire).  O uyurken yaninda takiliyorum cunku arada uyaniyor, ayilmadan hemen geri uyutuyorum (cogunlukla memesiz). Su siralar disler yuzunden gunduz uykulari da daha tekinsiz.  Gunduz uykusu eksik olursa geceyi etkiliyor, o yuzden isi sansa birakmiyorum.  Gecen hafta babaannesi saatine bakmayi ihmal etmis gezmeye gittiklerinde, geri geldiginde arabasinda uyuyakalmisti.  Uyandi iceri alinca, hemen yukari goturup yatirdim ama cok ugrassam da uyumadi.  Sonra 1:30 gibi uyudu ve 3:30’da uyandi, 1:30’da uyanir normalde.  3:30’da uyaninca, aksam uyku vaktinde yeterince yorulmamis oldu ve saat 9a kadar uyuyamadi, babasiyla bogustu durdu.

Uyku egitimi, gece emme kesme vs. islere giriseceklere tavsiyem gunduz uykularinin zamanlamasini ve suresini ve gece yatis saatini cok iyi ayarlamalari.  Weissbluth’tan ogrendigim faydali bilgilerden biri yatis saatini iyi ayarlamanin onemi.  Turkiye’deyken bir turlu oturtamamistik bunlari, son 1-2 haftamizda oturtunca hem gunduz uykusu hem gece uykusu daha iyi oldu, bogusmadan rahat bir sekilde uykuya gecer olduk.  Simdiye kadar bahsettigim bir iki istisna haric gece uykuya dalista sorun cikardigi olmadi.  6:30 banyoya cikis, 7 yatis, 7:30a kadar uyumus oluyor.

Bir diger onemli husus da su: gun isigi!  Bizim yavru kucukken gun isigina cok hassasti, odasinda karartma yapiyorduk perdelerle falan.  Sonra gunduz uykusu icin karartma gerekmemeye basladi, iyi oldu.  Kis oldugu icin yatis kalkis saatleri isiktan cok etkilenmiyordu.  Amaaa, artik gunler uzuyor! Ilk baslarda 7yi bile geciyordu uyanma saati (normali 7 aslinda), ama giderek once 6:30a kaydi ve gun be gun bir iki dakika one atmaya basladi!  Gunes daha erken dogdukca bu da daha erken uyaniyordu! Birkac gun once iptidai bir perdeleme yaptim, odasini biraz karartabildim ve yine 6:30 oldu kalkis saati hemen.  Karartma isini daha iyi yapabilsem belki normali 7’de uyanir.  Bu konuda biraz calismam lazim.  Gunduz uykularinda karartma yapmiyoruz.

Son olarak: Ben.  Saat basi uyanmadan birden bire aksam 7-sabah 6:30 arasi bebeyle ilgilenmek zorunda olmamaya gecmek nasil bir his ondan bahsedeyim.

Bir kere isin fiziksel boyutu var.  Gece boyu non-stop emen bebe olmayinca memeler sut uretimini gunduze kaydirana kadar birkac gun eski gunlere donus oluyor.  Gecen sene bu zamanlar “normal” halim sutle dolup tas gibi olmus memelerdi, sonra sut uretimi normalize olunca sutum mu kesildi diye korkmustum!  Ilk birkac gece memeler yine eskisi gibi sertlesti (ana uretimi yapan sag taraf, sol cok degil). Ilk gece dayanamayip kalktim, el pompasiyla biraz bosalttim sabaha dogru.  Oyle dolmus ki, el pompasiyla bile 5 dakika’da 100 cc cikardim.  Yavru gece o kadar iciyordu ki sabahlari bezi (gece degistirmiyoruz hic) neredeyse 1 kilo dolmus oluyordu, gece emmelerini keseli gece bezi o kadar dolmuyor.  Ben de sabahlari kalkinca kurabiyelere brownielere yumulmuyorum artik (daha cok ogleden sonra bir tatli krizi geliyor).  Emdigi sut miktarinda cok azalma olmadigini dusunuyorum (bilim oyle diyor), gece emdigini gunduz emiyor sanirim.  O ilk gunlerdeki gibi acitacak kadar sertlesmese de bayagi dolmus oluyor sabaha kadar, yavru uyaninca geliyor ya da ben gidip aliyorum, yatagima yatiyoruz ve neredeyse yarim saat bir meme-festivali yapiyoruz, cok cok cok doya doya emiyor (ben de rahatliyorum!)

Aylardan sonra uyuyabilmek cok guzel ama itiraf ediyorum ki ilk bir iki gun yorgunluk, jetlag vs. sebeplerden bayagi guzel uyudum ama sonrasinda uykularim boluk porcuk olmaya basladi yine.  Bu cok sinir bozucu bir sey, bebis yuzunden uyanman, saat basi emzirmen vs. gerekmiyor ama gece olur olmaz uyaniyorsun ve daha vahimi bazen uyaninca geri uyuyamiyorsun bir turlu.  Deli oluyorum.  Bazi uyku egitimi kitaplarinda son bolum “Bebegim uyuyor, ya simdi?” ya da “Bebegim butun gece uyuyor ama ben uyuyamiyorum” gibi bir bolum oluyor, buna anlam veremiyordum ama simdi cok mantikli geliyor.  Ben niye uyaniyorum bilmiyorum (bazen kedi uyandiriyor, onun disinda).  Zamanla daha duzgun bir uyuma yapisi gelistirebilirim umarim.

Onun disinda, aylar boyu bebisin sabaha dogru uykusu iyice boluk porcuk oldugundan, bu saatler de benim nobetim oldugundan ben de bebek yatti mi yatardim.  Sonradan hemen yatinca degil, 9 gibi yatmaya basladim, aradaki 1-2 saatte ne yapacagimi sasirirdim.  Simdi artik uykumla arama (sabah 6:30a kadar) bir minnak girmedigi icin daha gec bile yatabiliyorum! Normal yatma saatim 11’i gecirmesem bile 7den 11’e bayagi zaman!  Iste blog yazisi yazma, secim sonuclarini takip edip sinir olma, kocambey ile izlemeye firsat bulamadigimiz dizi bolumlerini izleme, misafirlerle muhabbet vs. ile geciyor bu vakit. “Normal hayati” yakalayip, “normal aksam”lara doyduktan sonra artik bu vakitlerde “is” de yapmaya baslayabilirim.  Bu yaziyi yollayip bir is basvurusu mektubu yazmaya kasacagim mesela simdi! (Dur once bir bolum dizi izleyeyim de ondan sonra kasacagim).

Boyle yazinca cok kolay olmus gibi gorunuyor, dogrusu beni sasirtacak kadar kolay oldu on hazirliklari iyi yapmis olmamizin etkisiyle.  Meme istemeden uyumayi ogrendi, yakinda kendi kendine uyumayi da ogrenecek, her seyin bir zamani var.

Reklamlar

2 thoughts on “Gece Emmelerini Nasil Kestik? -II. Bolum

  1. Geri bildirim: Emzirmek | Sapkadan Cikan Tavsanlar

  2. Geri bildirim: Emmeyi/Memeyi Birakmak | Sapkadan Cikan Tavsanlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s